AOW en pensioen: de drie pijlers uitgelegd
Je pensioen bestaat meestal uit drie lagen: de AOW van de overheid, het pensioen via je werk en wat je zelf aanvult.
Wie in Nederland woont of werkt, bouwt AOW op. Maar de AOW is bijna nooit het hele pensioen. In dit artikel lees je hoe de drie pijlers in elkaar zitten, hoe de AOW wordt opgebouwd en wat je zelf kunt controleren. Het is geen pensioenadvies. Cijfers komen van Rijksoverheid en de SVB, gecontroleerd op 18 november 2026.
De drie pijlers in het kort
- Pijler 1: AOW. Het basispensioen van de overheid. De SVB (Sociale Verzekeringsbank) betaalt het uit vanaf je AOW-leeftijd, zolang je leeft. Rijksoverheid.nl omschrijft het als "een basispensioen van de Rijksoverheid".
- Pijler 2: pensioen via je werkgever. Je werkgever of je sector regelt een pensioenregeling, waar vaak ook jij premie voor betaalt. Dit staat los van de AOW. Of je zo'n regeling hebt, hangt af van je baan.
- Pijler 3: eigen aanvulling. Alles wat je zelf regelt, zoals een individuele pensioenverzekering, lijfrente, sparen of beleggen. Zzp'ers hebben vaak alleen pijler 1 en 3.
Hoeveel je uit elke pijler krijgt, is voor ieder verschillend. Daarom is het slim om per pijler te kijken wat je hebt.
Hoe bouw je AOW op?
Volgens de SVB bouw je 2 procent AOW op voor elk jaar dat je verzekerd bent. De opbouw begint 50 jaar voor je AOW-leeftijd en stopt zodra je AOW krijgt. Ben je elk van die 50 jaar verzekerd geweest, dan krijg je de volledige AOW. Over je inkomen betaal je in die periode AOW-premie.
Een jaar zonder AOW-verzekering, bijvoorbeeld omdat je in het buitenland woonde, kost 2 procent. De SVB geeft een voorbeeld: iemand met een AOW-leeftijd van 66 jaar en 8 maanden die één jaar in Spanje woonde, krijgt 98 procent. Wie op of na 1 januari 1950 is geboren en minder dan één jaar verzekerd was, krijgt geen AOW. Wie in het buitenland woont of werkt en AOW wil blijven opbouwen, kan kijken of vrijwillig verzekeren mogelijk is.
Een rekenvoorbeeld (verzonnen)
Mira heeft 3 jaar in het buitenland gewoond zonder AOW-verzekering. Haar opbouw is dan 50 − 3 = 47 jaar × 2% = 94%. Zij krijgt dus 94 procent van de volledige AOW. Het bedrag zelf staat bewust niet in dit voorbeeld: AOW-bedragen wijzigen regelmatig. Op svb.nl vind je het actuele bedrag.
Wanneer ga je met AOW?
De AOW-leeftijd stijgt mee met de levensverwachting. Volgens Rijksoverheid.nl (nieuwsbericht van 13 november 2026) geldt:
- Tot en met 2027: 67 jaar.
- Vanaf 2028: 67 jaar en 3 maanden.
- 2032: blijft 67 jaar en 3 maanden. Voor mensen geboren tussen 1 oktober 1964 en 30 september 1965 is nu bekend wanneer ze AOW krijgen.
De leeftijd wordt telkens voor vijf jaar vooruit vastgesteld, op basis van de verwachte levensduur op 65 jaar volgens het CBS. De cijfers voor latere jaren kunnen dus veranderen; kijk op rijksoverheid.nl voor jouw geboortedatum.
Wat controleer je zelf?
- Mijnpensioenoverzicht.nl geeft een overzicht van je pensioen bij pensioenuitvoerders en van je AOW. Kijk daar of de gegevens kloppen.
- Je AOW-leeftijd op rijksoverheid.nl of svb.nl.
- Gaten in je opbouw, bijvoorbeeld jaren buiten Nederland: vraag de SVB of vrijwillig verzekeren kan.
- Je pensioen bij je werkgever: lees het jaaroverzicht van je pensioenfonds of verzekeraar.
- Je eigen aanvulling: spaargeld, beleggingen en lijfrente die je zelf bijhoudt.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat AOW genoeg is. Het is een basis; veel mensen willen meer, maar hoeveel is persoonlijk.
- Pensioen pas laat bekijken. Je hebt meer keuzes als je op tijd een overzicht maakt.
- Buitenlandse jaren vergeten. Een gat van een paar jaar scheelt direct 2 procent per jaar.
- Pijler 3 niet apart bijhouden, waardoor je geen totaalbeeld hebt.
Voor buffers en spaarbeslissingen naast je pensioen, zie Noodfonds: hoeveel heb je nodig en waar zet je het neer? en Samengestelde rente: hoe rente op rente werkt.
Waarom de drie pijlers niet vanzelf kloppen
Elke pijler heeft zijn eigen regels, zijn eigen loket en zijn eigen moment waarop het geld begint te lopen. De AOW start op je AOW-leeftijd, een werkgeverspensioen kan soms eerder of later ingaan, en je eigen aanvulling bepaal je zelf. Daardoor ontstaan vaak twee gaten: een periode tussen stoppen met werken en je AOW-leeftijd, en een verschil tussen het inkomen dat je nu gewend bent en wat de pijlers samen opleveren. Beide zijn persoonlijk; wij berekenen ze niet voor je.
Een eenvoudige aanpak om overzicht te krijgen
- Verzamel je AOW-leeftijd en je opbouw. Vraag zo nodig bij de SVB na of er gaten zijn.
- Noteer per pensioenuitvoerder wat je volgens het overzicht kunt verwachten, en vanaf welke leeftijd.
- Tel je eigen aanvulling erbij: spaargeld, beleggingen en polissen.
- Vergelijk met je uitgaven. Wat heb je per maand nodig, nu en later? Dat kun je het beste uit je eigen budget halen.
- Herhaal dit elk jaar, bijvoorbeeld rond dezelfde datum als je overzicht van je spaargeld.
Wat de uitkomst ook is: dit is geen oordeel over of je genoeg hebt. Het is een startpunt voor een gesprek met een pensioenfonds, een adviseur of de SVB.
Hoe Vartu kan helpen
In Vartu voeg je pensioenen toe als rekening en zie je ze naast je spaargeld en beleggingen in je netto vermogen. Je kunt pensioenen doorrekenen naar het jaar waarin je stopt met werken. De app rekent niet met Nederlandse pensioenregels en haalt niets op bij de SVB: je typt de cijfers uit Mijnpensioenoverzicht zelf in. Alles blijft op je iPhone, zonder account. Dit werkt ook met Britse pensioenen, zie Houd je Britse pensioenen en staatspensioen op één plek bij. De app is in het Nederlands. Start in App Store.
Op een computer?
Scan met de iPhone-camera om Vartu in de App Store te openen.
Meer van de blog
- Hypotheekrenteaftrek uitgelegd: voorwaarden, tarief 2026 en een voorbeeld
- Wat is een ETF? Uitleg in gewone taal
- Samengestelde rente: hoe rente op rente werkt
- Sparen of beleggen met kleine bedragen: waar let je op?
Vartu is geen financieel advies. Prognoses en schattingen zijn rekenwerk op je eigen cijfers.