Vartu Pobierz

Procent składany na przykładzie: ile da 500 zł miesięcznie

Procent składany oznacza, że odsetki same zaczynają zarabiać, więc przy długim czasie różnice rosną coraz szybciej.

Procent składany (kapitalizacja) to mechanizm, w którym zysk dopisany do kapitału w kolejnym okresie również przynosi zysk. Poniższe obliczenia są ilustracją z wymyślonymi liczbami, a nie prognozą wyników żadnej inwestycji.

Procent prosty a składany

Przy procencie prostym odsetki liczy się tylko od pierwotnej kwoty. Przy składanym wlicza się też wcześniej naliczone odsetki.

Przykład 1: jednorazowa wpłata

Wpłacasz 10 000 zł i przyjmujemy (jako założenie), że rośnie o 4% rocznie. Po 10 latach będzie to ok. 14 802 zł, po 20 latach ok. 21 911 zł, a po 30 latach ok. 32 434 zł. Przy procencie prostym po 30 latach byłoby 22 000 zł (czyli 10 000 + 30 × 400 zł). Różnica rośnie z czasem.

Przykład 2: regularne wpłaty

Odkładasz 500 zł miesięcznie, a wynik przyjmujemy jako 4% rocznie z kapitalizacją miesięczną (założenie):

CzasSuma wpłatWartość w założeniu 4%
10 lat60 000 złok. 73 600 zł
20 lat120 000 złok. 183 400 zł
30 lat180 000 złok. 347 000 zł

Widać, że w kolejnych dekadach to „odsetki od odsetek” stanowią coraz większy udział. Po 30 latach z 347 000 zł około 167 000 zł to założony zysk. To jednak scenariusz, w którym stopa jest stała i dodatnia każdego roku, a w rzeczywistości tak nie jest.

Wzór

Przy wpłacie miesięcznej a, miesięcznej stopie i oraz liczbie miesięcy n wartość końcowa wynosi a × ((1+i) do potęgi n − 1) / i. Takie obliczenie zrobisz w arkuszu kalkulacyjnym. Spróbuj kilku stóp, na przykład 0%, 2% i 4%, żeby zobaczyć rozrzut.

Co psuje obraz

Procent składany działa też na długi

Odsetki od zadłużenia również mogą się kapitalizować. Karta kredytowa albo pożyczka o wysokim oprocentowaniu rośnie szybko, jeśli nie spłacasz zadłużenia. Przed inwestowaniem sprawdź, ile płacisz za dług.

Częste błędy

Obligacje a procent składany

W obligacjach skarbowych o kapitalizowanych odsetkach działa ten sam mechanizm; szczegóły opisaliśmy w artykule o obligacjach skarbowych.

Co się zmieni, jeśli zmienisz założenia

Dla tej samej wpłaty 500 zł miesięcznie przez 20 lat zmienimy tylko stopę (wartości orientacyjne, kapitalizacja miesięczna):

Suma wpłat to w każdym przypadku 120 000 zł. Różnica między skrajnymi scenariuszami to ponad 80 000 zł, co pokazuje, jak mocno wynik zależy od stopy, której z góry nie znasz. Dlatego przy planowaniu przyjmuj kilka wariantów, także pesymistyczny.

Reguła 72

Szybki sposób na oszacowanie, po ilu latach kapitał się podwoi, to podzielenie 72 przez roczną stopę w procentach. Przy 4% jest to ok. 18 lat, przy 6% ok. 12 lat. To przybliżenie, które działa najlepiej w średnich zakresach stóp.

Jak zacząć, żeby to było realne

  1. Sprawdź budżet i ustal kwotę, którą możesz odkładać bez wpadania w kłopoty.
  2. Zbuduj najpierw bufor na nieprzewidziane wydatki.
  3. Wybierz sposób oszczędzania zgodny z horyzontem: im krótszy, tym mniejsze ryzyko zmienności powinno wchodzić w grę.
  4. Ustaw automatyczną wpłatę.
  5. Raz w roku sprawdź opłaty, wyniki i cel.

Pytania i odpowiedzi

Czy lokata bankowa też działa na procencie składanym?

To zależy od warunków: odsetki mogą być wypłacane na koniec okresu albo doliczane do kapitału. Zawsze sprawdź w tabeli oprocentowania, jak jest w konkretnej ofercie. Nie zakładaj, że jest to procent składany.

Od kiedy zacząć, żeby procent składany miał sens?

Im dłuższy okres, tym większy jego udział w wyniku, ale to nie oznacza, że trzeba zacząć od dużych kwot. Ważniejsze jest, żeby kwota była realna do utrzymania i żebyś miał bufor na nieprzewidziane wydatki.

Czy mogę zaufać kalkulatorowi z internetu?

Kalkulator wykona poprawne działanie arytmetyczne, ale wynik zależy od założeń, które wpiszesz. Sprawdź, czy kalkulator uwzględnia opłaty, podatek i inflację, a jeśli nie, pamiętaj, że rzeczywisty wynik będzie niższy.

Podsumowanie

Procent składany pokazuje, dlaczego czas i regularność mają znaczenie, ale nie gwarantuje wyniku. Użyj go do zrozumienia mechanizmu, a nie do prognozowania. Zawsze uwzględniaj opłaty, podatek i inflację, a przed rozpoczęciem inwestowania zadbaj o bezpieczny bufor.

Jeszcze jedna uwaga o przykładach

Wszystkie liczby w tym tekście obliczyliśmy sami dla założonych, stałych stóp i regularnych wpłat. Nie pochodzą z żadnej oferty ani statystyki i nie opisują wyniku żadnego produktu. Jeśli chcesz oszacować własny scenariusz, wpisz swoje założenia do arkusza i sprawdź także wariant z niską stopą.

Jak Vartu może pomóc

Vartu nie jest kalkulatorem prognoz, ale pokazuje, co faktycznie masz: wartość pozycji, średnią cenę zakupu, zysk i dywidendy oraz prognozę dywidend na 3 lata (to tylko prognoza, nie gwarancja). Jako walutę bazową możesz ustawić złotówkę, a zysk walutowy jest pokazany osobno od zysku z ceny akcji. Dane zostają na iPhonie, bez rejestracji. Interfejs aplikacji jest po polsku. Jedno konto wydatków i jedno konto maklerskie są bezpłatne; cenę Pro zobaczysz w App Store. Zobacz Vartu. Przeczytaj też o śledzeniu portfela.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie obiecuje żadnych wyników inwestycyjnych.

Powiązane kalkulatory

Pobierz

Na komputerze?
Zeskanuj aparatem iPhone’a, aby otworzyć Vartu w App Store.

Więcej z bloga

Vartu nie jest poradą finansową. Prognozy i szacunki to arytmetyka na Twoich własnych liczbach.